คู่มือการจัดประสบการณ์ตามรูปแบบพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้
หลักการและเหตุผล
การจัดกิจกรรมโดยใช้รูปแบบพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้ เป็นการจัดกิจกรรมที่มีลักษณะ
สำคัญตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ
พุทธศักราช 2542 ที่มุ่งเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
ส่งเสริมการพัฒนาความสามารถของผู้เรียนทุกด้าน
โดยคำนึงถึงศักยภาพของผู้เรียนที่มีความ
แตกต่างกันการจัดการเรียนการสอนเน้นความหลากหลาย
บูรณาการกิจกรรมตามตารางประจำวัน
สาระการเรียนรู้และประสบการณ์สำคัญจากหลักสูตรปฐมวัย
ตามขั้นตอนตามรูปแบบพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้ ที่ผู้วิจัยนำมาพัฒนาการเรียนรู้ตามสภาพจริงโดยการให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยตนเองอย่างมีชีวิตชีวา (Active Learning) ผ่านการปฏิบัติจริง
(Hands-on) การสังเกตสำรวจ การค้นคว้า ทดลอง การแก้ปัญหาโดยใช้เหตุผล
โดยส่งเสริมให้ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยน
ประสบการณ์การเรียนรู้ร่วมกับผู้อื่นในกลุ่มย่อย
มีการวิเคราะห์ประสบการณ์การเรียนรู้ การสรุปและสร้างองค์ความรู้ และการนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง
นอกจากนี้ยังบูรณาการความรู้และทักษะควบคู่ไปพร้อมๆ กันกับคุณธรรม จริยธรรม เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จาก
ประสบการณ์ตรง
ตามความสนใจ และความถนัดของตนเอง เน้นทักษะกระบวนการในการคิด รู้จัก
การใช้เหตุผลมาช่วยในการคิดตัดสินใจ
อีกทั้งยังสามารถสร้างความรู้ใหม่ด้วยตนเองและสามารถคิดสร้างสรรค์ผลงานต่าง ๆ ออกมาจากจินตนาการ
แนวความคิดประสบการณ์ของตน และช่วยสร้างความสามารถในการคิดเป็นระบบ มีเหตุผล และนำไปใช้ในการแก้ปัญหาได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพทั้งนี้จะช่วยครูให้เข้าใจถึงความสามารถหรือปัญญาด้านต่างๆ
ของผู้เรียนทั้งในทางเด่นและในทางด้อย ซึ่งสามารถพัฒนาปัญญาแต่ละด้านให้สูงขึ้นได้กิจกรรมต่างๆ
ที่จัดขึ้นอย่างหลากหลาย จะกระตุ้นให้เด็กฝึกคิดอย่างมีเหตุผล กระตือรือร้นในการตัดสินใจ
และนำไปแก้ไขปัญหามากขึ้น ซึ่งสามารถเรียนรู้ทักษะกระบวนการคิดของตนเองและเป็นผู้เรียนรู้ตลอดชีวิตต่อไปในที่สุด
จุดประสงค์
เพื่อให้เด็กได้พัฒนาความสามารถทางพหุปัญญาโดยผ่านการจัดประสบการณ์บูรณการ
ตามรูปแบบพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้
เนื้อหา
ใช้เนื้อหาในสาระที่ 4
สิ่งแวดล้อมรอบตัว
หน่วยการเรียนรู้
ลดปริมาณขยะ-ลดภาวะโลกร้อน ตามแนวพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ชั้นปฐมวัยปีที่ 2
แนวคิดสำคัญ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำรัสให้พสกนิกรชาวไทยร่วมมือร่วมใจกันแก้ปัญหาภาวะโลกร้อน
โดยการใช้ทรัพยากรอย่างมีเหตุผล และใช้อย่างคุ้มค่า เพิ่มพื้นที่สีเขียว ลดปริมาณขยะ
และคัดแยกขยะก่อนนำไปทิ้ง
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
(Learning
Outcome)
นักเรียนปฏิบัติตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเรื่องการลดขยะมูลฝอยและการแยกขยะ
ทั้งนี้เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม
เพื่อลดภาวะโลกร้อนที่เป็นปัญหาต่อโลกของเราที่ทุกคนต้องมีส่วนร่วมในการแก้ไข
ความคิดรวบยอด
(Main
Concept)
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชดำรัสให้พสกนิกรไทยร่วมมือร่วมใจกันแก้ปัญหาภาวะโลกร้อน
โดยการใช้ทรัพยากรอย่างมีเหตุผล และใช้อย่างคุ้มค่าเพิ่มพื้นที่สีเขียว
ลดปริมาณขยะ และคัดแยกขยะก่อนนำไปทิ้ง
สาระการเรียนรู้
1.
พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
เรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อม ความหมายของขยะมูลฝอย
2.
ปัญหาภาวะโลกร้อน
3.
ปัญหาขยะมูลฝอยที่มีต่อภาวะโลกร้อน
4.
การคัดแยกขยะ
5.
กิจกรรม 3R (Reuse Reduce
Recycle) เพื่อแก้ปัญหาภาวะโลกร้อน
6.
กิจกรรม “โลกสวยด้วยมือของเรา”
แผนการจัดประสบการณ์
|
แผนการจัดประสบการณ์
|
หน่วยการเรียน
|
เวลา
|
|
1
|
พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อม
|
2 ชั่วโมง
|
|
2
|
ทัศนศึกษาแหล่งเก็บขยะมูลฝอยของชุมชน
|
2 ชั่วโมง
|
|
3
|
ความหมายของขยะมูลฝอย
|
2 ชั่วโมง
|
|
4
|
ภาวะโลกร้อน
|
2 ชั่วโมง
|
|
5
|
ปัญหาขยะมูลฝอยที่มีผลต่อปัญหาภาวะโลกร้อน
|
2 ชั่วโมง
|
|
6
|
สำรวจขยะในโรงเรียน
|
2 ชั่วโมง
|
|
7
|
การแยกขยะ
|
2 ชั่วโมง
|
|
8
|
การทำขยะหอม
|
2 ชั่วโมง
|
|
9
|
กิจกรรม 3R Reduce
|
2 ชั่วโมง
|
|
10
|
กิจกรรม 3R Reuse
|
2 ชั่วโมง
|
|
11
|
กิจกรรม3R Reuse (ครั้งที่ 2)
|
2 ชั่วโมง
|
|
12
|
กิจกรรม3R Recycle
|
2 ชั่วโมง
|
|
13
|
โลกสวยด้วยมือเรา
|
2 ชั่วโมง
|
|
14
|
จัดแสดงนิทรรศการลดปริมาณขยะลดภาวะโลกร้อน
|
2 ชั่วโมง
|
|
15
|
สรุปงานการจัด
นิทรรศการ
|
2 ชั่วโมง
|
หลักการจัดกิจกรรม
1. กิจกรรมนี้จัดในช่วงกิจกรรมเสริมประสบการณ์
2. การปฏิบัติกิจกรรมดำเนินตามลำดับขั้นตอนดังนี้
2.1
ขั้นผู้เรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยตนเองอย่างมีชีวิตชีวา (Active
Learning : A) หมายถึง การจัดประสบการณ์ที่ให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมการเรียนรูด้วยตนเอง โดยการทดลอง
ค้นคว้า ปฏิบัติจริง ซึ่งเน้นการเรียนรู้ตามสภาพจริง
2.2
ขั้นผู้เรียนปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มร่วมกับผู้อื่น (Cooperation
: C) หมายถึง
การให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นโดยการที่ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเล่น การทำงาน
และการเรียนรู้ร่วมกับผู้อื่นหรือจากการทำงานกลุ่ม
2.3
ขั้นผู้เรียนวิเคราะห์กิจกรรมการเรียนรู้
(Analysis : A) หมายถึง
การให้ผู้เรียนได้มีโอกาสวิเคราะห์ความรู้สึก ประสบการณ์ของตนเองขณะที่เรียนว่าทำอะไร กับใคร
ที่ไหน
และเกิดความรู้สึกอย่างไร
2.4
ขั้นผู้เรียนสามารถสรุปกิจกรรมและการสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง (Constructivism :
C) หมายถึง
การให้ผู้เรียนสรุปสิ่งที่เรียนรู้ที่เกิดขึ้นได้ด้วยตนเอง
หรือที่เรียกว่าผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง จะทำให้การเรียนรู้นั้นมีความหมายสำหรับผู้เรียนมากกว่าการเรียนรู้ด้วยการท่องจำจากตำรา หรือทำแบบฝึกหัดแต่เพียงอย่างเดียว
2.5
ขั้นผู้เรียนสามารถนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีความหมาย (Application
: A) หมายถึง การที่ผู้เรียนสามารถนำสิ่งที่เรียนรู้นั้นไปประยุกต์ใช้กับการแก้ปัญญาหรือกับสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง
สื่อการเรียนรู้
การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามรูปแบบพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้
มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมี
ปฏิสัมพันธ์กับสื่อการเรียนรู้โดยตรงด้วยตนเอง ฉะนั้นต้องมีการจัดสภาพแวดล้อมและการจัดหาสื่อการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการลงมือปฏิบัติกิจกรรมอย่างเหมาะสม
กับหน่วยการเรียนรู้และสอดคล้องกับวัฒนธรรม สภาพแวดล้อมในท้องถิ่นของผู้เรียน โดยครูควรพัฒนาสภาพแวดล้อม
และการใช้สื่อการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับบริบทของสังคมไทย
แนวการประเมินผล
1. ประเมินตามสภาพที่แท้จริงให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมของผู้เรียน
2. ประเมินด้วยการสังเกตด้วยแบบสังเกตพฤติกรรมความสามารถทางพหุปัญญา โดยให้การประเมินด้วยแบบสังเกตพฤติกรรมเป็นส่วนหนึ่งของการประเมินความสามารถทางพหุปัญญา
บรรณานุกรม
กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2546. กรุงเทพฯ
: กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ
(2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ
พ.ศ.2542, และที่แก้ไขเพิ่มเติม
(ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545
พร้อมกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องและพระราชบัญญัติการศึกษา
ภาคบังคับ พ.ศ.2545. กรุงเทพฯ : องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์
เยาวพา เดชะคุปต์. (2528). กิจกรรมสำหรับเด็กก่อนวัยเรียน. กรุงเทพฯ : ภาควิชาหลักสูตร
และการสอนคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.
_____ . (2536). ความสามารถทางสติปัญญากับความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียน
ชั้นเด็กเล็กโรงเรียนสาธิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร.
ภาควิชาหลักสูตร คณะศึกษาศาสตร์, กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
_____. (2541). “Mutiple Intelligeences” เอกสารในการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “ทักษะการคิด
และรูปแบบการเรียนรู้ (Think Skill & Learning Style) ณ ห้องประชุมตึกชาญอิสระระหว่างวันที่ 6 – 8
กุมภาพันธ์ 2541. กรุงเทพฯ .
_____. (2542). “การพัฒนาปัญญาหลายด้าน หรือการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย” วารสาร
การศึกษาปฐมวัย. ปีที่ 3
ฉบับที่ 1 :
กรุงเทพฯ
_____. (2542). การจัดการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัย. กรุงเทพฯ : แม็ค.
_____. (2542). การศึกษาปฐมวัย. กรุงเทพฯ : แม็ค.
_____. (2544). การพัฒนาพหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย. เอกสารในการอบรมเชิง
ปฏิบัติการ เรื่อง “พหุปัญญาเพื่อการเรียนรู้สำหรับเด็ก” ณ หอประชุมใหญ่สำนักงานประถมศึกษา จังหวัดฉะเชิงเทรา ระหว่างวันที่ 25 – 27
ตุลาคม 2544.
: สำนักงานประถมศึกษา
จังหวัดฉะเชิงเทรา .
